Nakliyat Sigortaları

NAKLİYAT SİGORTALARI

- Emtea  Nakliyat Sigortaları

- Kıymet Nakli Sigortaları             

- Tekne ve navlun Sigortaları

- Yurt içi Taşıyıcı Mali Sorumluluk Poliçeleri

Emtea Nakliyat Sigortaları – Genel Tanım

Emtea Sigortaları ( Nakliyat Sigortaları ) ; herhangi bir malın bir nakil vasıtası ile bir yerden başka bir yere taşınması sırasında uğrayabileceği hasarları karşılayan bir sigorta türüdür. Nakliyat Sigortaları, ilk uygulamasının yapıldığı LONDRA ve LLOYD’S dan günümüze,  küresel boyuttaki dış ticaretteki gelişmeler , ticaretin çeşitlenme ve yaygınlaşması  paralelinde hızlı bir gelişim göstererek günümüz sigorta uygulamaları  haline gelmiştir. Bu haliyle de  oldukça  detaylandığı için uygulaması büyük bir dikkat ve özen gerektirmektedir.

Nakliyat Sigortalarının uygulamasında sigortalı ve sigortacı tarafından  gerekli bilgi ve verilerin eksiksiz ve özellikle zamanında temin edilmesi ve eksiksiz olması oldukça önemlidir. Buda nakliyat sigortalarının iyi bilinmesi ile ilgilidir.

Nakliyat Sigortaları vadeleri aylık veya yıllık ifadeleri ile anlatılamaz. Bu sigorta türünde vade ; malın kalkış noktasından hareketi ile varış mahalline ulaşması ile son bulur. Bu taşınma süreci bazen 3 saatte, bazen 7 günde bazende 3 veya 4 ayda tamamlanabilir. Bu durumda verilen teminat malın seferde bulunduğu her aşamada yürürlüktedir.        

Verilen teminatların içeriği hakkında bilgi sahibi olabilmek için , teminatın şeklini ve şartlarını şekillendiren klozları iyi bilmek gerekir. Bu klozlar hakkında bilgi sahibi olmak,  müşterilerimizin daha fazla aydınlatılmasını ve doğabilecek sorunların önceden tedbirinin alınmasını sağlama bakımından büyük önem arz etmektedir.

Nakliyat Sigortalarında verilen teminatlar

1- Tam Ziya

2- Dar  Teminat

3- Geniş Teminat

4- Ek Teminatlar

 

1- Tam  Ziya  Klozu

Tam ziya klozu ( Denizyolu , Karayolu,Demiryolu , Havayolu )

Bu kloz avarya ve masraflar hariç sadece nakil aracın ( gemi , kamyon, uçak, tren ) fiilen ve mutlak surette tamamının zayi olması durumunda malların fiilen ve tamamen hasar görmesi  durumunda devreye girer. Bunun dışında gerçekleşen hasarlara teminat vermez.

2- Dar  Teminat

Deniz Yolu sevkleri için ; Institute Cargo Clauses ‘’F.P.A’’ – 1.1.1963 veya Institute Cargo Clauses (C ) 1.1.1982

Karayolu sevkleri için ; Kamyon Klozu

Demiryolu sevkleri için ; Demiryolu Klozu

Dar  teminat kapsamında    hususi avaryalar hariç  ifadesi geçip bu ifade ‘’ kısmi hasarlar hariç ‘’ anlamında kullanılsa dahi , bu kloz incelendiğinde aslında hiç de kısmi hasarları hariç tutan bir kloz olmadığı ortaya çıkmaktadır. Her ne kadar kısmi hasarlar hariç deniyorsa da aşağıda belirtilen durumlar sonucu oluşan kısmi hasarlarda teminat kapsamındadır.   

a) Malların taşındığı teknenin karaya oturması ,batması , yanması, infilak etmesi sonucu sigortalı emteanın uğrayacağı kısmi hasarlar tazmin edilir.

b) Yükleme, aktarma,boşaltma işlemleri esnasında bir veya birden fazla kolinin tamamen zayi halinde bu koli veya kolilerin bedelleri ödenmektedir.

c) Tekne veya nakil aracının su hariç buz dahil herhangi bir harici cisimle çatışması ve temas etmesi halinde malda meydana gelebilecek kısmi hasarlar da ödenmektedir.

Kamyon Klozu ; Kamyon ile yapılan taşımalarda ‘’dar kapsamlı teminat ‘’ talep edildiğinde kullanılacak klozdur. Institute Cargo clauses C veya F.P.A  klozunun kamyon taşımacılığına uygulanmış şeklidir.

Bu klozun içeriği ; Kamyon ile yapılacak taşımalarda bazı tabii afetlerde ve/veya yanması , çarpışması nedeni ile taşınan malın uğrayacağı hasarları tazmin eder.

Demiryolu klozu ;  Dar teminatın demiryolu taşımacılığına uyarlanmış şeklidir. Yani , trenin devrilmesi ,katarların çarpışması , raydan çıkması vb . gibi harici etkenlerin sebep olduğu hasarlar tazmin edilir.

 

3- Geniş  Teminat    

Institute Cargo Clauses All Risk veya Institute Cargo Clauses Air (A)

Geniş teminat denilen bu kuvertürle ;

Adından da anlaşılacağı üzere harici rizikolar ve etkenler de dahil  olmak üzere malın uğrayabileceği tüm hasarlara karşı teminat veren bir klozdur. Ancak all risks olarak adlandırılsa dahi bu teminatında bazı kısıtlamaları vardır. Gecikme , malın kendi özelliğinden veya bünye ve tabiatından kaynaklanan hasarlar ve masrafları karşılamaz. Fire , vezin noksanlığı, böceklenme gibi hasarlar buna en güzel örneklerdir. All Risks klozu esasen tüm nakil araçları ( gemi , kamyon, tren ) için yapılan sevkiyatlara uygulanır. Uygulamada ise anılan klozun, taşımanın yapıldığı aracın özelliklerine uymayan hükümleri iptal edilerek  veya sadece buna uyan hükümleri kullanılarak uygulama gerçekleşir.          

İnstitute Air Cargo Clauses ‘’ All Risks ‘’ veya Institute Cargo Clauses Air ( A)

All Risk klozunun sadece hava yolu ile taşınan mallara  uygulanan şeklidir. Hava yolu ile yapılan taşımaların dışında uygulanmaz.

Nakliyat sigortalarında uygulanan klozlar teminat bakımından depodan depoya dır. ( From Warehouse to warehouse ) Başka bir deyişle sigorta teminatları malın satıcısının deposunu terk ettiği anda yürürlüğe girer ve alıcının deposunda son bulur.   

Şunu da vurgulamak gerekirse söz konusu olan malların gümrük depolarında ve aktarma sırasında bulunacakları ara depolarda beklemeleri ek bir prim gerektirmeden teminata dahildir. Şartlar ve nakil aracı türlerine göre gümrük depolarında  bekleme ile ilgili bu durum şu şekilde özetlenebilir.

1- Deniz yolu ile taşımalarda ‘’All Risks’’ veya ‘’A’’ ile  ‘’F.P.A’’ veya ‘’C‘’ klozuna göre malların gümrük depolarında tamamen boşaltıldığı andan itibaren 60 güne kadar bekleme teminata dahildir.

2- Tren yolu ile taşımalarda da All Risk veya  ‘’A’’ klozuna göre 60 güne kadar  ve fakat ‘’Demir Yolu Klozuna göre  15 ‘’güne kadar olan beklemeler teminata dahildir.

3- Kamyon ile yapılan taşımalarda ‘’All Risks veya  ‘’ A ‘’ klozuna  göre yine 60 günlük bekleme teminata dahildir. Ancak kamyon klozunda teminat varış yerinde malın boşaltıldığında sona erdiğinden bekleme süresi ek primle teminata dahil edilebilir.

4- Sadece All Risks’’ veya  AİR hükümleri ile sigortalanan uçak nakillerinde gümrükteki bekleme süresi 30 gündür.

Bu süreler yukarıda açıklanan klozların birer parçasıdır. Anılan sürelerin yetersiz olması durumunda süre bitmeden gerekli ihbarların yapılarak uzatma talebinde bulunulmuş olması gerekir. Uzatmalar ise beher 30 gün için geçerli ek primler karşılığı verilebilir.

Nakliyat Sigortalarında uygulanan Poliçe Türleri

1- Muvakkat poliçe

2- Kati poliçe

3- Abonman poliçesi

 

1- Muvakkat Poliçe

Muvakkat poliçe aynı zamanda FLOTAN POLİÇE olarak da  tanımlanmaktadır. Bu poliçe ile İyi niyetinden emin olunmuş sigortalıyı teminatsız bırakmama adına bir nakliye ( seferi ) önceden sigortalamaktır. Yani değeri , cinsi,miktarı belli olan bir malın, sevkiyat tarihi henüz belirlenmemiş olsa dahi   önceden mutabık kalınmış hükümler  çerçevesinde teminat altına alınmasına yarayan bir poliçe türüdür. Bu uygulamada poliçe primi ,  sevkiyatla ilgili yükleme tarihi belli olduğunda ve eksik bilgilerin tümü alındığında bir zeylname veya kati poliçe düzenlenerek alınır. Fakat poliçe düzenlendiğinde ayrıca standart poliçe ücreti tahsil edilir. Geçerlilik süresi 1 yıldır. 1 yıl içinde gerçekleşmeyen nakliyelere ait muvakkat poliçeler kendiliğinden iptal olur.

Sigortalı teminat verilen sevkiyatla ilgili tüm bilgileri öğrenir öğrenmez sigortalıya bildirmekle  yükümlüdür.

Emtea sigortalarında daha öncede ifade ettiğimiz gibi   sigorta riski seferin başladığı anda yürürlüğe girer. Başlamış bir sefere teminat vermek mümkün değildir. Bu nedenle hoşnutsuzluğa sebep vermemek için özellikle akreditifli işlemlerde işleme başlanılması ile birlikte muvakkat sigorta teklifinin yapılarak söz konusu malın istenen şartlarda ve sorunsuz olarak sağlanması gerekir.

Muvakkat sigorta da sigortanın bir kısmı veya tamamı kesinleşebilir. Başka bir ifade ile teminat altındaki emtealar birden fazla seferde de sevk edilebilir. Bu durumda mal yola çıkmış ve dolayısı ile risk başlamış olsa dahi buna ilişkin kuvertür bu muvakkat sigorta ile sağlanmış olduğundan teminatta yeni şartlarla sağlanmış olacaktır. Bu nedenle muvakkat poliçe uygulaması  doğabilecek birçok problemleri ortadan kaldırmakdadır.

Muvakkat poliçe kati poliçeye dönüşürken mutlaka muvakkat poliçenin numarasının bildirilmesi gerekir. Muvakkat poliçe sadece bir emtea türüne teminat verir. Birden fazla emtea söz konusu olduğunda her mal için ayrı poliçe düzenlenmesi gerekir.   

2- Kati Poliçe

Bir poliçe ile ilgili tüm veriler  mevcut ise muvakkat poliçe yerine direk kati poliçe düzenlenmektedir. Başka bir ifade ile sevki yapılacak malın ;

Sevk tarihi,seferi,değeri ve aracın bilinmesi durumunda muvakkat poliçe yapmanın bir değeri kalmadığından direk kati poliçe düzenlenmesi yoluna gidilir. Primlendirilmesi de  cari tarife üzerinden yapılıp tahsilat gerçekleştirilir.

3- Abonman Poliçe

Muvakkat poliçenin daha kapsamlı halidir. Abonman poliçe  uygulamasında 1 yıl boyunca yapılacak tüm seferler sigortalı ile sigortacı arasında mutabık kalınmış fiyat,şart ve teminatlarla otomatik olarak  güvence altına alınmaktadır.Uluslararası alanda en fazla bu tip sözleşmeler uygulanmaktadır. Abonman uygulaması, sigortalıya sözleşme dönemi içindeki tüm sevkiyatlar için önceden teminat verdiği için büyük bir kolaylık sağlamaktadır.

Abonman sözleşmesinin uluslararası literatürdeki  adı ‘’ open- cover policy ‘’ veya ‘’open – cover agrement ‘’ dir.

Sigortacı tarafından riskin değerlendirilmesi ve  Abonman Poliçesinin yapılabilmesi için ;

1-sigortalı

2-sigorta dönemi( uygulamada genellikle 1 yıldır )

3-Araç Cinsi ( gemi,kamyon,uçak,tren )

4-Araç başı azami yükleme limiti

5-sefer ( bir yıl süresince )

6-Emtea cinsi

7-Teminat

8-Fiyat

9- İhbar şartları

10-Fesih Şartları

11- Abonman iade şartları( var ise )

    

Abonman sözleşmesinde ‘’ abonman iadesi ‘’konusunda görüş birliğine varılmış ve bu durum poliçeye yazılmış ise söz konusu iadenin gerçekleşmesi için ödenen ve ihbar olunan hasar toplamının aynı sürede ödenen nakliyat net priminin ( terör primi hariç ) % 50 sinden az olması gerekir. Yapılacak iade miktarı üzerinde sigortalı ve sigortacı her sözleşme için farklı oranlar belirleyebilir. Uygulamada bu oran % 10 veya altıdır.

Nakliyat sigortaları ile ilgili bir sigorta teklifinin Sigorta Şirketi tarafından değerlendirilebilmesi için;

1- Akreditif  no’su (bir banka kanalı ile yapılan akreditif işlemi kaynaklı poliçelerde )

2- Sigortalının adı

3- Sigorta Bedeli ( Fatura Bedeli+ Navlun Bedeli + Ödenilen Sigorta Primi + %10 İmajinel(beklenen )kar

4-Sigortaya konu malın esvap ve cinsi , taşıma şekli,ağırlık ve adedi

5- Sevkin başlangıç ve bitim yeri

6-Vasıta adı ( gimi ise adı, kamyon ise plakası,tren ise vagon numarası,uçak ise uçuş numarası

7-Yükleme tarihi

8-İstenen teminat

 

Kıymet Nakli Sigortaları 

Kıymet nakli sigortaları ,özel ve tüzel kişilere ait özellikle bankaların sahibi bulundukları veya muhafaza altında tuttukları kıymetli evrak ,hisse senedi ,tahvil ve paraların zırhlı araçlarla ve memur nezaretinde posta yolu ile veya nakliyatı üstlenen başka bir kuruluş tarafından bir yerden başka bir yere nakli esnasında oluşabilecek kayıpları teminat altına alır.

Posta yolu ile nakillerde silahlı gasp ve soygun teminat altında olmakla beraber kısmi veya tamamen çalınma teslim etmeme ve kaybolma risklerine güvence verilmez. 

Tekne Sigortaları ve Navlun Sigortaları

Tekne sigortalarında asıl amaç gemidir. Teknenin deniz,iç sular ( göl ve nehirler ) veya karada inşa halinde iken ,sigorta ettirenin isteğine bağlı olarak bir ücret karşılığında birtakım risklere karşı sigortalanmasıdır. Bu sigorta 1 yıllık da olabilir veya belirli bir sefer içinde yapılabilmektedir.

Gemi inşa sigortaları ise teknenin kızağa konuş ile denize indirilişi arasındaki süre için yapılabilir. Tekne  niteliği taşımayan yüzer vinç,muhtelif deniz inşa makineleri ile gezinti tekneleri ve yatlar vb. deniz araçları da tekne sigortaları kapsamında sigorta edilebilmektedir.  

Bu poliçe ile ticari amaçlı kuru yük gemileri, tankerler,yatlar gibi deniz araçları  uluslar arası standartlardaki kriterlerle sigorta kapsamına alınmaktadır. Şartlar ve teminatlar sigorta konusunun teknik ve ticari özelliklerine göre her tekne için özel olarak saptanmaktadır. Ticari amaçlı kuru yük gemileri ile gezinti amaçlı tekneler (yat) için geliştirilmiş  klozlarla  verilen teminatlar ;

- Teknenin batması

- Başka bir tekne ile çarpışması

- Rıhtım, Duba gibi yerlere çarpma

- Verilen risklerden dolayı oluşacak kurtarma masrafları

- Korsanlık

- Yük veya yakıt yüklemesi , boşaltılması veya yer değiştirmeler sırasında oluşacak kazalar.

- Deniz,göl vb . suların riskleri

- Uçak ve benzeri cisimlerin düşmesi veya bunlardan düşen parçaların çarpması

- Deprem ve volkanik patlama

- Savaş ve Terör

- Ayrıca teknenin karada ve denizde deniz kazalarından yangın ve hırsızlığa kadar uğrayabileceği  birçok risklere karşı güvence verilmektedir.

 

Navlun Sigortaları

Deniz yolu ile taşınacak bir emtea için ödenen veya ödenecek olan navlunun deniz rizikolarına karşı sigortalanmasıdır. Sigortalı ,navlunda menfaat sahibi olan ( gemi donatanı,gemi kiracısı,ihracatçı,ithalatçı gibi )

AAB Sigorta®